منشأ نیترات و نیتریت در زنجیره غذایی
نیترات به‌طور طبیعی در خاک وجود دارد و سبزیجات برگی مانند اسفناج و کاهو آن را به مقدار قابل توجه جذب می‌کنند.
در فرآورده‌های گوشتی مانند سوسیس و کالباس نیز نیتریت به‌عنوان نگهدارنده و تثبیت‌کننده رنگ افزوده میشود.
نگرانی اصلی، تبدیل نیترات به نیتریت و تشکیل نیتروزآمین‌هاست؛ به همین دلیل حدود مجاز این دو ترکیب در مقررات ایمنی مواد غذایی تعیین شده است.
به همین دلیل این آزمون در برنامه پایش دوره‌ای تولیدکنندگان جای ثابتی دارد.
نمونه‌های پرتکرار و نکات نمونه‌برداری
آزمون سوسیس و کالباس پرتکرارترین درخواست این حوزه است، اما سبزیجات برگی، غذای کودک و آب آشامیدنی نیز مرتب پایش می‌شوند.
نیتریت در ماتریکس غذایی پایدار نیست؛ نمونه باید خنک نگهداری و در کوتاهترین زمان ممکن به آزمایشگاه برسد.
- نگهداری نمونه در دمای ۴ °C و ارسال سریع
- اجتناب از انجماد و ذوب مکرر نمونه‌های گوشتی
- ثبت زمان نمونه‌برداری در زنجیره نگهداری
روش‌های اندازه‌گیری نیترات و نیتریت
روش مرجع کلاسیک بر واکنش گریس استوار است: نیترات ابتدا با ستون کادمیوم به نیتریت احیا و سپس با معرف دی‌آزو رنگ‌زا اندازه‌گیری اسپکتروفتومتری میشود.
در آزمایشگاه‌های مجهزتر، کروماتوگرافی یونی هر دو آنیون را بدون مرحله احیا و با تفکیک بهتر تعیین میکند.
انتخاب روش به نوع نمونه، حد تشخیص موردنیاز و تجهیزات آزمایشگاه بستگی دارد.
| روش | اصل اندازه‌گیری | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| اسپکتروفتومتری (واکنش گریس) | احیا با کادمیوم و ایجاد رنگ دی‌آزو | فرآورده‌های گوشتی و سبزیجات |
| کروماتوگرافی یونی | تفکیک آنیون‌ها با ستون تبادل یونی | آب و غذای کودک |
| HPLC-UV | مشتق‌سازی و تفکیک کروماتوگرافی | نمونه‌های با تداخل بالا |
ملاحظات ایمنی و کنترل کیفیت
چالش اصلی آزمون، تداخل رنگدانه‌ها و چربی ماتریکس گوشتی است؛ محلول‌های شفاف‌کننده و بلانک ماتریکس این خطا را کنترل می‌کنند.
اعتبارسنجی روش شامل بررسی خطی بودن، بازیافت و تکرارپذیری در غلظت‌های نزدیک به حد مجاز است و نتایج با حدود مجاز استاندارد ملی و کدکس همان محصول مقایسه میشود.
فهرست آزمون‌های شیمیایی مواد غذایی در کاتالوگ دستوا موجود است.
- بررسی خطی بودن منحنی کالیبراسیون در هر سری
- تحلیل نمونه شاهد دارای گواهی همراه نمونه‌ها
- تکرار آزمون برای نتایج نزدیک به حد مجاز
سفارش این آزمون از دستوا
آزمایشگاه زیست‌فناوری دستوا آزمون نیترات و نیتریت را برای فرآورده‌های گوشتی، سبزیجات و آب انجام میدهد.
فرم درخواست پیش‌فاکتور را تکمیل کنید یا از بخش خدمات آزمایشگاهی با کارشناسان ما هماهنگ شوید.
پایش همزمان باقی‌مانده سموم کشاورزی در مواد اولیه گیاهی نیز پیشنهاد میشود.