چرا ظرفیت آنتی‌اکسیدانی سنجیده میشود
اکسایش لیپیدها کیفیت و ماندگاری محصول را پایین می‌آورد. تولیدکنندگان مکمل، نوشیدنی و دمنوش برای پشتوانه ادعاهای برچسب، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و پلی‌فنل را اندازه می‌گیرند.
در آزمایشگاه زیست‌فناوری دستوا این آزمون با دو روش DPPH و ABTS و سنجش فنل کل به روش فولین-سیوکالتو انجام میشود.
اصل و مراحل روش DPPH
رادیکال پایدار DPPH در محلول متانولی بنفش تیره است و در ۵۱۷ نانومتر جذب می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌ها با اهدای هیدروژن یا الکترون رادیکال را خنثی و رنگ را کمرنگ می‌کنند؛ کاهش جذب معیار فعالیت است.
نتیجه به‌صورت درصد مهار (Inhibition %) یا میلی‌گرم معادل ترولوکس بر گرم گزارش میشود.
- تهیه محلول تازه DPPH و نگهداری دور از نور
- رسم منحنی کالیبراسیون با ترولوکس به‌عنوان مرجع
- واکنش نمونه با معرف به مدت ۳۰ دقیقه در تاریکی
روش ABTS و تفاوت آن با DPPH
کاتیون رادیکالی ABTS با اکسایش پرسولفات پتاسیم تولید میشود و در ۷۳۴ نانومتر جذب دارد. این روش در محیط آبی و آلی کار می‌کند و آنتی‌اکسیدان‌های آبدوست و چربی‌دوست را می‌سنجد؛ DPPH به محیط آلی محدود است.
فعالیت آنتی‌اکسیدانی معادل ترولوکس (TEAC) از مقایسه با منحنی استاندارد به دست می‌آید. برای بسیاری از فرآورده‌ها هر دو روش اجرا میشود تا نتایج همدیگر را تأیید کنند.
آماده‌سازی نمونه و نکات QC
نمونه جامد با متانول، اتانول یا استون آبی عصاره‌گیری، سانتریفیوژ و صاف میشود و عصاره تا واکنش در تاریکی می‌ماند.
- سه تکرار برای هر نمونه و گزارش میانگین و انحراف معیار
- اجرای بلانک و کنترل مثبت در هر سری آزمون
- بررسی خطی‌بودن منحنی کالیبراسیون پیش از قرائت
- ثبت حلال و نسبت عصاره‌گیری در گزارش
تفسیر نتایج و گزارش‌دهی
IC50 پایین‌تر یعنی نمونه با غلظت کمتر نیمی از رادیکال را مهار کرده است. در گزارش، روش و واحد صریح ذکر میشود تا نتایج قابل مقایسه باشند.
سنجش فنل کل مکمل آزمون‌های رادیکالی است؛ هر ترکیب فنلی فعالیت یکسانی ندارد و داوری از مجموع داده‌ها انجام میشود.
| پارامتر | روش سنجش | واحد گزارش |
|---|---|---|
| مهار رادیکال DPPH | اسپکتروفتومتری در ۵۱۷ نانومتر | درصد مهار یا IC50 |
| ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ABTS | اسپکتروفتومتری در ۷۳۴ نانومتر | میلی‌گرم ترولوکس بر گرم |
| فنل کل | فولین-سیوکالتو | میلی‌گرم گالیک اسید بر گرم |
سفارش این آزمون از دستوا
تیم خدمات آزمایشگاهی دستوا این آزمون‌ها را با دستگاه کالیبره و معرف تازه اجرا و در قالب گزارش استاندارد تحویل می‌دهد. برای انتخاب آزمون، کاتالوگ آزمون‌ها و صفحه خدمات را ببینید. پیش‌فاکتور از طریق فرم درخواست پیش‌فاکتور صادر میشود.