چرا وجود اشریشیاکلی مهم است؟
اشریشیاکلی (E. coli) باکتری گرم منفی ساکن روده انسان و حیوانات خونگرم است. حضور آن در مواد غذایی مستقیم‌ترین شاخص آلودگی مدفوعی محسوب می‌شود؛ کلیفرمها می‌توانند از خاک هم بیایند، اما اشریشیاکلی نه. برخی سروتیپ‌ها مانند O157:H7 توان ایجاد مسمومیت غذایی جدی با دوز عفونی بسیار پایین دارند و در همه‌گیری‌های ثبت‌شده مواد غذایی نقش داشته‌اند. کنترل این باکتری برای ایمنی مواد غذایی در هر خط تولید الزامی است.
دستوا آزمون اشریشیاکلی را برای مواد غذایی و سطوح خط تولید انجام می‌دهد؛ روش‌ها در کاتالوگ آزمون‌های دستوا شرح داده شده است.
روش آزمون: از غنی‌سازی تا تایید
مسیر استاندارد آزمون برای نتیجه حضور/عدم حضور چنین است:
- توزین نمونه (معمولاً ۲۵ گرم) در محیط غنی‌سازی مانند بافر پپتون و هموژن کردن در استوماشر
- انکوباسیون غنی‌سازی در دما و زمان تعیین‌شده در استاندارد مرجع
- کشت روی محیط انتخابی و کروموژنیک مانند TBX
- تایید کلنی‌های مشکوک با آزمون‌های بیوشیمیایی یا روش‌های تکمیلی
- گزارش حضور یا عدم حضور در ۲۵ گرم، یا شمارش بر حسب CFU/g
تفسیر نتیجه و حدود
در اغلب استانداردهای ملی محصولات آماده مصرف، اشریشیاکلی باید در ۲۵ گرم نمونه غایب باشد. حد دقیق هر محصول را استاندارد ملی یا کدکس مربوطه تعیین میکند. نتیجه مثبت در محصول فراوریشده هیچ‌گاه نباید نادیده گرفته شود.
| نتیجه | معنی برای خط تولید |
|---|---|
| عدم حضور در ۲۵ گرم | مطابق الزامات متداول محصولات آماده مصرف |
| حضور در محصول فراوریشده | آلودگی مدفوعی؛ توقف خط و ردیابی منبع آلودگی |
| حضور در محصول خام مانند سبزی | هشدار آب آبیاری یا بهداشت کارکنان؛ اصلاح گندزدایی |
نکات عملی کنترل کیفیت
- نمونه‌برداری با دستکش و ظروف استریل از چند نقطه خط تولید انجام شود.
- نمونه تا آزمایشگاه در زنجیره سرد بماند؛ رشد باکتری در مسیر، نتیجه را بالا میبرد.
- هر سری آزمون باید کنترل مثبت و منفی داشته باشد.
- نتیجه را همراه با آزمون کلیفرم و شمارش کلی میکروبی تفسیر کنید؛ این سه آزمون یکدیگر را کامل می‌کنند.
سفارش این آزمون از دستوا
آزمایشگاه زیست‌فناوری دستوا آزمون اشریشیاکلی را مطابق استاندارد ملی و با گزارش قابل استناد برای پرونده QC و ممیزی‌های نظارتی انجام می‌دهد؛ این آزمون بخشی از خدمات آزمایشگاهی دستوا در حوزه میکروبیولوژی است. سفارش را از طریق فرم درخواست پیش‌فاکتور ثبت کنید تا کارشناس دستوا شرایط نمونه‌برداری و ارسال را توضیح دهد.