این آزمون چه چیزی را می‌سنجد؟
شمارش کلی میکروبی (TVC) تعداد باکتری‌های هوازی مزوفیلی را نشان میدهد که روی محیط کشت عمومی رشد می‌کنند. نتیجه، تصویری از بار میکروبی کل نمونه است، نه شناسایی یک باکتری مشخص. در کنترل کیفیت، TVC به‌عنوان معیار بهداشت فرایند، سلامت مواد اولیه و صحت نگهداری سرد به‌کار می‌رود. بار میکروبی بالا در مواد خام گاهی قابل انتظار است، اما در محصول فراوریشده همیشه باید بررسی شود.
آزمایشگاه زیست‌فناوری دستوا شمارش کلی میکروبی را به‌عنوان یکی از خدمات آزمایشگاهی تهران برای صنایع غذایی انجام میدهد و نتیجه را بر حسب CFU/g یا CFU/mL گزارش می‌کند. فهرست کامل روش‌ها در کاتالوگ آزمون‌های دستوا آمده است.
روش انجام و آماده‌سازی نمونه
نمونه باید در ظرف استریل و بدون تأخیر به آزمایشگاه برسد. مراحل اصلی آزمون چنین است:
- تهیه رقت‌های ده‌دهی از نمونه در محلول رقیق‌کننده استاندارد
- کشت به روش پورپلیت یا کشت سطحی روی محیط کشت عمومی مانند پلیت کانت آگار
- انکوباسیون در دمای ۳۰ درجه سلسیوس به مدت ۷۲ ساعت مطابق استاندارد مرجع
- شمارش کلنی‌ها در بشقاب‌های دارای تعداد کلنی در بازه شمارش‌پذیر استاندارد
- محاسبه نتیجه با اعمال ضریب رقت و گزارش بر حسب CFU/g یا CFU/mL
تفسیر نتیجه و معنی بار میکروبی
حد پذیرش TVC را استاندارد ملی همان محصول تعیین می‌کند؛ عدد واحدی برای همه مواد غذایی وجود ندارد. نتیجه را باید همراه با نوع فرایند (خام، پاستوریزه، استریل) و شرایط نگهداری تفسیر کرد. شمارش کلی میکروبی پرکاربردترین آزمون میکروبی مواد غذایی در پایش دوره‌ای خطوط تولید است.
| وضعیت بار میکروبی | معنی از دید کنترل کیفیت |
|---|---|
| پایین و در محدوده مشخصات محصول | فرایند سالم؛ ماندگاری مطابق پیش‌بینی |
| بالا در محصول خام | نشانه نگهداری نامناسب یا تأخیر در فرایند |
| بالا در محصول فراوریشده | هشدار؛ احتمال شکست حرارتی یا آلودگی ثانویه |
نکات عملی برای آزمایشگاه و واحد QC
برای تکمیل پایش میکروبی، آزمون سالمونلا در مواد غذایی و آزمون‌های میکروبی لبنیات را هم ببینید.
- نمونه‌برداری را با ابزار استریل انجام دهید و زنجیره سرد را تا لحظه آزمون حفظ کنید.
- برای هر سری محیط کشت، شاهد منفی و کنترل مثبت در نظر بگیرید.
- از انجماد و ذوب مکرر نمونه پرهیز کنید؛ این کار نتیجه را گمراه‌کننده می‌کند.
- نتیجه TVC را همیشه در کنار آزمون‌های پاتوژن تفسیر کنید؛ کیفیت و ایمنی دو بحث جدا هستند.
سفارش این آزمون از دستوا
واحد خدمات میکروبیولوژی مواد غذایی دستوا شمارش کلی میکروبی را با گزارش معتبر و قابل استناد برای پرونده QC و ممیزی‌های نظارتی انجام میدهد. برای دریافت تعرفه و ثبت سفارش، فرم درخواست پیش‌فاکتور را تکمیل کنید.