ELISA چیست و چگونه کار می‌کند؟
ELISA مخفف Enzyme-Linked Immunosorbent Assay و پرکاربردترین روش ایمنی سنجی کمی در آزمایشگاه است. پایه روش، اتصال اختصاصی آنتی بادی به آنتیژن هدف است؛ آنتیبادی آشکارساز به آنزیم متصل شده و با افزودن سوبسترا واکنش رنگی تولید می‌کند.
شدت رنگ با غلظت آنالیت رابطه مستقیم دارد و با میکروپلیت‌ریدر در ۴۵۰ نانومتر خوانده می‌شود؛ غلظت نمونه از روی منحنی استاندارد محاسبه می‌شود.
انواع رایج ELISA
انتخاب نوع ELISA به آنالیت و هدف سنجش بستگی دارد؛ چهار قالب اصلی این روش را بشناسید:
| نوع ELISA | نحوه شناسایی | کاربرد متعارف |
|---|---|---|
| مستقیم | آنتیبادی نشاندار مستقیم روی آنتیژن | غربالگری سریع آنتیژن |
| غیرمستقیم | آنتیبادی ثانویه نشاندار | سنجش آنتیبادی سرم و تیتراسیون |
| ساندویچ | جفت آنتیبادی گیرنده و آشکارساز | سنجش کمی سیتوکین و پروتئین |
| رقابتی | رقابت آنالیت با آنالوگ نشاندار | مولکول‌های کوچک مانند هورمون و مایکوتوکسین |
آمادهسازی نمونه و نکات اجرایی
نمونههای رایج سرم، پلاسما، مایع رویی کشت سلول و عصاره بافت هستند. پیش از آزمایش اصلی، رقت بهینه را با چند رقت آزمایشی پیدا کنید تا سیگنال در محدوده خطی منحنی استاندارد قرار بگیرد.
- هر نمونه و هر نقطه استاندارد را دو بار (دوپلیکه) بگذارید و میانگین را ملاک قرار دهید.
- شست‌وشوی کامل بین مراحل، سیگنال زمینه را کم می‌کند؛ از بافر شست‌وشوی تازه استفاده کنید.
- نمونههای همولیز یا لیپمیک می‌توانند در خوانش تداخل ایجاد کنند؛ پیش از سنجش بررسی‌شان کنید.
- چیدمان پلیت را از قبل روی نقشه بنویسید تا هنگام خوانش خطا نکنید.
کاربردها، مزایا و محدودیت‌ها
در پژوهش، ELISA ابزار استاندارد سنجش سیتوکین‌ها، فاکتورهای رشد و نشانگرهای پروتئینی است. در صنعت غذا، غربالگری آلرژن‌هایی مانند بادام‌زمینی و شیر با کیت‌های ELISA انجام می‌شود و در کنترل کیفیت فرآورده‌های زیستی مقدار محصول نهایی سنجیده می‌شود.
مزیت اصلی، حساسیت بالا و پردازش ده‌ها نمونه هم‌زمان در پلیت ۹۶ چاهکی است. محدودیت روش، وابستگی به کیفیت آنتیبادی و احتمال واکنش متقاطع است؛ نتیجه مثبت غربالگری بهتر است با روش تأییدی دیگری هم سنجیده شود.
سفارش آزمون ELISA از دستوا
زیست‌فناوری دستوا به‌عنوان یکی از مراکز خدمات آزمایشگاهی تهران، آزمون ELISA را با کیت‌های معتبر و گزارش کمی همراه منحنی استاندارد ارائه میدهد. اگر گزینه‌های کاتالوگ آزمون‌ها پاسخگوی آنالیت شما نیست، از طریق صفحه خدمات درخواست سفارشی ثبت کنید.
برای استعلام هزینه، فرم درخواست پیش‌فاکتور را تکمیل کنید و آنالیت و تعداد نمونه را بنویسید؛ تعرفه‌ها در صفحه قیمت خدمات هم شفاف آمده است. کارشناسان دستوا برای انتخاب نوع ELISA راهنمایی‌تان می‌کنند.