کلیفرم و اشرشیاکلی؛ شاخص آلودگی آب
کلیفرم‌ها باکتری‌های گرم‌منفی میله‌ای‌اند که لاکتوز را با تولید گاز تخمیر می‌کنند. حضور آن‌ها در آب لزوماً به معنای آلودگی مدفوعی نیست؛ برخی اعضای این گروه در خاک و گیاهان هم زندگی می‌کنند. آزمون در دو سطح انجام می‌شود: کلیفرم کل و کلیفرم گرماپای. اشرشیاکلی مهم‌ترین عضو گروه گرماپای است و شناسایی آن نشانه قطعی آلودگی مدفوعی است.
روش‌های استاندارد آزمون
دو روش اصلی در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی آب رایج است. روش تخمیر چند لوله‌ای (MPN) شمارش را بر پایه جدول آماری بیشترین تعداد محتمل انجام می‌دهد. در روش فیلتر غشایی، حجم مشخصی از نمونه از غشای ۰.۴۵ میکرون می‌گذرد و غشا روی محیط انتخابی کشت داده می‌شود. کلنی‌های تیپیک شمارش و با آزمون تأییدی تولید ایندول بررسی می‌شوند.
- محیط‌های کشت طبق استاندارد ملی تهیه و با سویه‌های مرجع کنترل می‌شوند
- دمای کشت کلیفرم کل ۳۵ تا ۳۷ و اشرشیاکلی ۴۴.۵ درجهٔ سلسیوس است
- نتیجه بر حسب MPN یا تعداد کلنی در ۱۰۰ میلی‌لیتر گزارش می‌شود
نمونه‌برداری و انتقال نمونه
نتیجه آزمون کلیفرم آب به اندازه خود روش به نمونه‌برداری وابسته است. ظرف باید استریل و حاوی تیوسولفات سدیم باشد تا کلر باقی‌مانده خنثی شود. نمونه در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سلسیوس به آزمایشگاه می‌رسد و آزمون حداکثر تا ۲۴ ساعت پس از برداشت آغاز می‌شود. تأخیر یا دمای نامناسب نتیجه را باطل می‌کند.
- شعله‌زدن یا ضدعفونی شیر برداشت پیش از نمونه‌گیری
- ثبت زمان برداشت، دما و منبع آب در برگه همراه نمونه
تفسیر نتیجه و حدود مجاز
معیار آب آشامیدنی ساده است: بر اساس استاندارد ملی، هیچ کلیفرمی نباید در ۱۰۰ میلی‌لیتر شناسایی شود. حتی یک کلنی کلیفرم گرماپای نمونه را نامنطبق می‌کند و نمونه‌برداری مجدد را الزامی می‌کند. در آب‌های صنعتی و پساب، حدود بر اساس استاندارد ملی مربوطه تعیین می‌شود.
| شاخص | دمای کشت | تفسیر |
|---|---|---|
| کلیفرم کل | ۳۵ تا ۳۷ درجهٔ سلسیوس | شاخص بهداشت عمومی آب |
| کلیفرم گرماپای | ۴۴.۵ درجهٔ سلسیوس | نشانه آلودگی مدفوعی احتمالی |
| اشرشیاکلی | ۴۴.۵ درجهٔ سلسیوس | تأیید قطعی آلودگی مدفوعی |
سفارش این آزمون از دستوا
آزمایشگاه زیست‌فناوری دستوا آزمون میکروبیولوژی آب را با کنترل کیفی کامل انجام می‌دهد: سویه مرجع، شاهد مثبت و منفی و پایش دمای انکوباتور. شرایط ارسال نمونه در کاتالوگ آزمون‌ها و گستره خدمات در خدمات آزمایشگاهی دستوا آمده است. برای دریافت پیش‌فاکتور، فرم درخواست را تکمیل کنید.