از نمونهبرداری تا در آزمایشگاه
زنجیره سرد یعنی نگه‌داشتن نمونه در بازه دمایی تعریف‌شده، از لحظه نمونهبرداری تا تحویل در آزمایشگاه. نمونه بیولوژیک به محض جداسازی تغییر میکند؛ آنزیم‌ها فعال می‌مانند و مولکول‌های ناپایدار مانند RNA تجزیه می‌شوند. هر جابه‌جایی بین فریزر، خودرو و یخچال آزمایشگاه، نقطه شکست بالقوه است.
بازه‌های دما و رسانه سرمایشی
یخ‌پک برای حفظ ۲ تا ۸ °C در حمل کوتاه‌مدت کافی است؛ به شرط پیش‌خنک‌شدن و دوری از تماس مستقیم با نمونه. یخ خشک که در حدود منفی ۷۸ °C تصعید می‌شود، گزینه استاندارد حمل نمونه منجمد است. برای نمونه‌های بسیار حساس، نیتروژن مایع با دمای جوش حدود منفی ۱۹۶ °C تنها انتخاب مطمئن است.
شرایط نگهداری نمونه‌های رایج
مدت دقیق هر نمونه را از دستورالعمل روش آزمون یا سازنده کیت بگیرید.
| نمونه | نگهداری کوتاه‌مدت | نگهداری بلندمدت |
|---|---|---|
| سرم و پلاسما | ۲ تا ۸ °C | منفی ۲۰ تا منفی ۸۰ °C |
| ادرار | ۲ تا ۸ °C، تا ۲۴ ساعت | منفی ۲۰ °C |
| DNA استخراج‌شده | ۲ تا ۸ °C | منفی ۲۰ °C یا خشک |
| RNA استخراج‌شده | روی یخ، کوتاه‌ترین زمان | منفی ۸۰ °C یا نیتروژن مایع |
| سلول‌های زنده | محیط کشت، حدود ۳۷ °C | نیتروژن مایع |
دیتالاگر دما و مستندسازی مسیر
زنجیره سرد بدون مدرک، زنجیره سرد نیست. دیتالاگر دما باید کنار نمونه قرار بگیرد، نه روی بدنه جعبه، و دما را در تمام مسیر با بازه ثبت مناسب — معمولاً هر ۵ تا ۱۵ دقیقه — ثبت کند. پس از پذیرش، نمودار بررسی و هر انحراف از بازه مجاز مستند و به واحد کنترل کیفیت گزارش می‌شود.
نکات عملی حمل نمونه بیولوژیک
- جعبه حمل را با یخ‌پک یا یخ خشک پیش‌خنک کنید و دمای تعادل را با دیتالاگر بسنجید.
- لوله‌ها را در کیسه زیپ‌دار دربسته و ظرف ثانویه جاذب بگذارید تا نشت احتمالی مهار شود.
- نمونه را از تماس مستقیم با یخ‌پک یا یخ خشک دور نگه دارید؛ انجماد موضعی به سلول‌ها آسیب می‌زند.
- زمان خروج از فریزر، شروع حمل و رسیدن را ثبت کنید و مقصد را از قبل مطلع کنید.
سفارش این خدمت از دستوا
زیست‌فناوری دستوا برای نمونه‌های ارجاعی پروتکل پذیرش و نگهداری مشخص دارد و کارشناسان دستوا وضعیت زنجیره سرد هر نمونه را پیش از آزمون کنترل می‌کنند. اگر نمونه DNA یا RNA ارسال می‌کنید، راهنمای استخراج DNA و استخراج RNA را ببینید. برای راهنمای بسته‌بندی، از خدمات آزمایشگاهی یا فرم درخواست پیش‌فاکتور اقدام کنید.